“El Menço”nun Sonu: Meksikanın Ən Qanlı Kartel İmperiyasının Çöküşü və Qlobal Təsirləri
Nemesio Oseguera Cervantes, daha çox “El Menço” ləqəbi ilə tanınan fiqur, son 15 ildə Meksikanın ən təhlükəli və geniş şəbəkəyə malik narkotik kartellərindən birini qurmaqla ad çıxarmışdı. Onun rəhbərlik etdiyi Jalisco Yeni Nəsil Karteli (CJNG) yalnız Meksikada deyil, ABŞ, Avropa və Asiya bazarlarında da güclü təsir imkanları ilə seçilirdi.
Son əməliyyat görüntüləri və yayılan məlumatlar göstərir ki, El Mençonun taleyi ilə bağlı mühüm mərhələ başa çatıb və bu hadisə Meksika hökumətinin mütəşəkkil cinayətkarlığa qarşı mübarizəsində dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir.
El Mençonun yüksəlişi: Aguililladan qlobal şəbəkəyə
Nemesio Ruben Oseguera Servantes 17 iyul 1966-cı ildə Michoacan ştatının Aguililla bölgəsində anadan olub. Onun cinayət yolu 1980-ci illərdə ABŞ-a qeyri-qanuni miqrasiyadan sonra başlayıb. Kaliforniyada narkotik ticarətinə qarışan Oseguera 1986-cı ildə silah saxlamaq və soyğunçuluq ittihamı ilə həbs olunub.
1994-cü ildə ABŞ-da narkotik maddələrin paylanması üçün sui-qəsd ittihamı ilə 3 il həbs cəzası alıb. Cəzasını çəkdikdən sonra Meksikaya qayıdan El Menço 1990-cı illərdə formalaşan “Millenium Karteli”nə qoşuldu və qısa müddətdə rəhbərliyə yüksəldi.
Kartelin parçalanması və CJNG-nin yaranması
2000-ci illərin sonlarında Millenium Kartelinin əsas liderləri zərərsizləşdirildikdən sonra təşkilat iki hissəyə bölündü: “Los Torcidos” və “La Resistencia”.
El Menço 2011-ci ildə “Los Torcidos”u birləşdirərək onu Jalisco Yeni Nəsil Kartelinə çevirdi. Qısa müddətdə CJNG Meksikanın ən aqressiv və sürətlə böyüyən kartelinə çevrildi.
Təşkilat
–Kokain və metamfetamin qaçaqmalçılığı
–Fentanil kimi sintetik opioidlərin istehsalı və ixracı
–Hidrokarbon oğurluğu
–Silah və insan alveri
kimi fəaliyyət sahələrini şaxələndirərək böyük maliyyə imperiyası qurdu.
22 ştatda nəzarət və beynəlxalq əlaqələr
CJNG ən azı 22 Meksika ştatında təsir dairəsinə malik idi. ABŞ-la yanaşı, Avropa və Asiyada tərəfdaş şəbəkələr quraraq qlobal narkotik bazarında mühüm oyunçuya çevrilmişdi.
Fentanil ticarəti xüsusilə ABŞ bazarında ciddi ictimai-səhiyyə böhranına səbəb olmuşdu. Bu səbəbdən kartelə qarşı beynəlxalq təzyiqlər artmışdı.
Terror təşkilatı statusu və siyasi reaksiya
2024-cü ilin yanvar ayında ABŞ administrasiyası CJNG-ni terror təşkilatı kimi qiymətləndirmişdi. Bu qərar kartelə qarşı maliyyə və hüquqi mexanizmlərin sərtləşdirilməsinə səbəb oldu.
Ekspertlərin fikrincə, El Mençonun zərərsizləşdirilməsi (və ya taleyinin dəyişməsi) Meksika hökumətinin son illərdəki ən böyük uğurlarından biri hesab olunur. Analitiklər bildirirlər ki, CJNG uzun müddət “toxunulmaz” imici formalaşdırmışdı.
Qlobal cinayət şəbəkəsinə zərbə
Mütəxəssislər El Mençonu dünyanın ən güclü kriminal fiqurlarından biri kimi xarakterizə edirdilər. Onun şəbəkəsinin Afrikadan Okeaniyaya qədər uzandığı iddia edilirdi.
Əgər liderlik strukturu ciddi zərbə alıbsa, bu, kartelin:
*Maliyyə axınlarının azalmasına
*Logistika zəncirinin pozulmasına
*Regional müharibələrin yenidən alovlanmasına
səbəb ola bilər.
CJNG sonrası Meksikanı nə gözləyir?
Tarix göstərir ki, kartel liderlərinin aradan götürülməsi bəzən təşkilatın zəifləməsinə deyil, daxili parçalanmaya və daha çox zorakılığa gətirib çıxarır.
Bu səbəbdən ekspertlər hesab edir ki, yaxın aylarda:
*Yeni liderlik mübarizəsi
*Rəqib kartellərlə toqquşmalar
*Regional güc balansında dəyişiklik
müşahidə oluna bilər.
Nəticə
“El Menço”nun hekayəsi Meksikanın son onilliklərdə üzləşdiyi narkotik müharibələrinin simvollarından biridir. Onun qurduğu imperiya qlobal miqyasda narkotik ticarətinin necə transformasiya olunduğunu göstərir.
Lakin bu hadisə eyni zamanda onu da sübut edir ki, beynəlxalq əməkdaşlıq və koordinasiyalı əməliyyatlar ən güclü kriminal strukturlara belə zərbə vura bilir.
İndi əsas sual budur: CJNG zəifləyəcək, yoxsa yeni, daha təhlükəli mərhələyə keçəcək?
Bu sualın cavabı Meksikanın təhlükəsizlik siyasətinin və beynəlxalq mübarizənin gələcək istiqamətini müəyyən edəcək.

